Pochodzenie nazwy Bodrum | Petrum, Petronium i hipotezy historyczne

"Merhaba" - Pozdrowienia z Bodrum

Mało który turecki kurort ma tak wyrazisty wizerunek jak Bodrum, a każdy ma swoje „Bodrum“.
Miasto powstało na ruinach Halikarnasu i jest dziś jednym z najpopularniejszych celów podróży w Turcji oraz węzłem komunikacyjnym. Typowe białe domy z dwoma kondygnacjami, mariny, gaje cytrusowe, rejsy guletami i życie nocne kształtują charakter miasta.
Mieszkańcy Bodrum żyją w bliskiej relacji z morzem.

Starą nazwą Bodrum był Halikarnas

Herodot, urodzony w Halikarnasie i zwany „ojcem historii“, pisał, że miasto założyli Dorowie. Z jego relacji wynika, że Mysowie zamieszkiwali północny zachód Anatolii, Karowie na południowy zachód od nich, a Lelegowie półwysep Bodrum.
Pierwsza osada stała tam, gdzie dziś wznosi się zamek. Trzy tysiące lat temu miejsce dzisiejszego zamku było małą wyspą, jeszcze nie połączoną z lądem. Nazwę Zefyria łączy się z Zefirem, bogiem łagodnego zachodniego wiatru.
Około 650 r. p.n.e. Megareńczycy mieli rozbudować miasto i nadać mu nazwę Halikarnas.
Wiele nazw kończących się na „-ssos“ nie jest greckiego pochodzenia, lecz należy do zanikłego języka karyjskiego.

Nie ma jednej uznanej teorii. Istnieje kilka hipotez opartych na źródłach, podaniach, zmianach językowych i zabytkach.

1. Święty Piotr i „Petrum“

Powszechne jest łączenie nazwy z zamkiem poświęconym św. Piotrowi. Po łacinie zwano je „Sanctum Petrum“. Z czasem znikło „Sanctum“, zostało „Petrum“.

W tej wersji łańcuch wygląda tak:
Petrum → Potrum → Bodrum

Uwaga: „Petrum“ i „Petronium“

W tekstach łacińskich rozróżnia się twierdzę („Petrum“) od szerszego obszaru z osadą („Petronium“).

Krótko:
Petrum = zamek
Petronium = okolice i osada

Czasem podaje się ciąg „Petronium“ → „Poturum“ → „Bodurum“ → „Bodrum“ — to nadal hipoteza bez pełnego dowodu językoznawczego.

2. Hipodrom i inne zabytki

Inna teoria: ludność tureckojęzyczna mogła określać duże ruiny słowem „bodrum“, zwłaszcza stadion i hipodrom.

Ludowa etymologia:
Hipodrom → Podrum → Bodrum

Około dwóch tysięcy lat temu centrum Halikarnasu i hipodrom leżały tam, gdzie dziś jest strefa przemysłowa i stary dworzec autobusowy w Bodrum.

3. Pomieszczenia podziemne

W współczesnym tureckim „bodrum“ znaczy piwnica; stąd pomysł, by wiązać nazwę miejscowości z piwnicami przy zamku i ruinach.

To również nie jest udowodnione.

4. Teksty historyczne

W Gazavatname Barbarossy pojawia się forma „Bodurum“, czasem w znaczeniu lochu.

Wspomina się greckie „batrum“ lub aramejskie „Batrun“ — bez pewności.

5. „Sıravolos“ w epoce osmańskiej

W XVI wieku Piri Reis nazywał półwysep „Sıravolos“ (lub Isravolos) — nazwą regionalną wybrzeża z portami.

Wnioski

Nazwa odzwierciedla prawdopodobnie kilka warstw historii. Razem hipotezy pokazują, jak zmieniają się nazwy geograficzne przez wieki i języki.